పురుష సూక్తం
ఓం తచ్ఛం యోరావృణీమహే । గాతుం యజ్ఞాయ । గాతుం యజ్ఞపతయే । దైవీ స్వస్తిరస్తు నః । స్వస్తిర్మానుషేభ్యః । ఊర్ధ్వం జిగాతు భేషజమ్ । శం నో అస్తు ద్విపదే । శం చతుష్పదే । ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥
సహస్రశీర్షా పురుషః । సహస్రాక్షః సహస్రపాత్ । స భూమిం విశ్వతో వృత్వా । అత్యతిష్ఠద్దశాంగులమ్ ॥
పురుష ఏవేదగ్ం సర్వం । యద్భూతం యచ్చ భవ్యం । ఉతామృతత్వస్యేశానః । యదన్నేనాతిరోహతి ॥
ఏతావానస్య మహిమా । అతో జ్యాయాగ్శ్చ పురుషః । పాదోఽస్య విశ్వా భూతాని । త్రిపాదస్యామృతం దివి ॥
త్రిపాదూర్ధ్వ ఉదైత్పురుషః । పాదోఽస్యేహాభవాత్పునః । తతో విష్వఙ్వ్యక్రామత్ । సాశనానశనే అభి ॥
తస్మాద్విరాడజాయత । విరాజో అధి పురుషః । స జాతో అత్యరిచ్యత । పశ్చాద్భూమిమథో పురః ॥
యత్పురుషేణ హవిషా । దేవా యజ్ఞమతన్వత । వసంతో అస్యాసీదాజ్యం । గ్రీష్మ ఇధ్మః శరద్ధవిః ॥
సప్తాస్యాసన్ పరిధయః । త్రిః సప్త సమిధః కృతాః । దేవా యద్యజ్ఞం తన్వానాః । అబధ్నన్ పురుషం పశుమ్ ॥
తం యజ్ఞం బర్హిషి ప్రౌక్షన్ । పురుషం జాతమగ్రతః । తేన దేవా అయజంత । సాధ్యా ఋషయశ్చ యే ॥
తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుతః । సంభృతం పృషదాజ్యమ్ । పశూగ్గ్ స్థాగ్గ్ శ్చక్రే వాయవ్యాన్ । ఆరణ్యాన్ గ్రామ్యాశ్చ యే ॥
తస్మాద్యజ్ఞాత్సర్వహుతః । ఋచః సామాని జజ్ఞిరే । ఛందాంసి జజ్ఞిరే తస్మాత్ । యజుస్తస్మాదజాయత ॥
తస్మాదశ్వా అజాయంత । యే కే చోభయాదతః । గావో హ జజ్ఞిరే తస్మాత్ । తస్మాజ్జాతా అజావయః ॥
బ్రాహ్మణోఽస్య ముఖమాసీత్ । బాహూ రాజన్యః కృతః । ఊరూ తదస్య యద్వైశ్యః । పద్భ్యాగ్ం శూద్రో అజాయత ॥
చంద్రమా మనసో జాతః । చక్షోః సూర్యో అజాయత । ముఖాదింద్రశ్చాగ్నిశ్చ । ప్రాణాద్వాయురజాయత ॥
నాభ్యా ఆసీదంతరిక్షమ్ । శీర్ష్ణో ద్యౌః సమవర్తత । పద్భ్యాం భూమిర్దిశః శ్రోత్రాత్ । తథా లోకాగ్ం అకల్పయన్ ॥
వేదాహమేతం పురుషం మహాంతం । ఆదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్ । తమేవం విద్వానమృత ఇహ భవతి । నాన్యః పంథా అయనాయ విద్యతే ॥
ఓం శాంతిః శాంతిః శాంతిః ॥