కలియుగ ప్రత్యక్షదైవంగా భక్తులు కొలిచే శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి కొలువైన తిరుమల భూలోక వైకుంఠంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
ఆనందనిలయంలోని గర్భగుడిలో మూలవిరాట్టుతో పాటు మరికొన్ని ప్రత్యేక మూర్తులు పూజలందుకుంటాయి. వీటినే పంచబేరాలు అని పిలుస్తారు.
🔱 పంచబేరాలు అంటే ఏమిటి?
శ్రీవారి గర్భగుడిలో మూల విగ్రహంతో పాటు కౌతుక బేరం, ఉత్సవబేరం, స్నపన బేరం, బలిబేరం పూజలందుకుంటాయి.
📜 వైఖానస ఆగమం ప్రకారం పూజలు
ఈ ఐదు మూర్తులకు సందర్భానుసారంగా శ్రీ వైఖానస ఆగమ సంప్రదాయం ప్రకారం ప్రత్యేక పూజా విధానాలు నిర్వహిస్తారు.
దక్షిణ భారతదేశంలోని అనేక వైష్ణవ ఆలయాల్లో వైఖానస లేదా పాంచరాత్ర ఆగమ సంప్రదాయాలు కనిపిస్తాయి. తిరుమల శ్రీవారి ఆలయంలో వైఖానస ఆగమ సంప్రదాయానికి ప్రధాన ప్రాధాన్యం ఉంది.
ధ్రువబేరం అంటే మరేమీ కాదు, గర్భగుడిలోని మూలవిగ్రహమే. ఇది స్థిరంగా, చలించకుండా ఉండే మూర్తి కావడం వల్ల “ధ్రువబేరం” అనే పేరు వచ్చిందని ఆగమ సంప్రదాయ వివరణ.
ధ్రువబేరాన్ని ఆలయ ప్రధాన మూర్తిగా భావిస్తారు. గ్రామ శ్రేయస్సు వంటి అంశాలకు సంబంధించిన ఆరాధనా విధానాల్లో ధ్రువబేరానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉందని సంప్రదాయాలు చెబుతాయి.
కౌతుక బేరం సాధారణంగా బంగారం, వెండి లేదా పంచలోహాలతో రూపొందించిన ప్రత్యేక మూర్తిగా ఆగమ సంప్రదాయంలో పేర్కొంటారు.
మూలవిగ్రహానికి నిర్వహించలేని కొన్ని అభిషేక, తిరుమంజనాది సేవలను ఈ మూర్తికి నిర్వహించే సంప్రదాయం ఉంది.
పూజా విధానం పూర్తయిన అనంతరం మూర్తిలో ఆవాహన చేసిన శక్తిని తిరిగి మూలమూర్తిలోకి ప్రవేశపెట్టే ప్రక్రియను ఉద్వాసనగా పేర్కొంటారు.
మూలవిరాట్టును ఊరేగింపులకు తీసుకెళ్లడం సాధ్యం కానందున ఉత్సవబేరాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
తిరుమలలో ఉత్సవమూర్తిని “మలయప్పస్వామి”గా భక్తులు పిలుస్తారు. బ్రహ్మోత్సవాలు, వాహనసేవలు వంటి ముఖ్యమైన ఉత్సవాల్లో ఈ మూర్తినే ఊరేగిస్తారు.
స్నపన బేరానికి తిరుమంజనం, అభిషేకాది సేవలు నిర్వహించే సంప్రదాయం ఉంది.
అమ్మవారి మూర్తులతో పాటు స్నపన బేరాన్ని కోనేటికి తీసుకువెళ్లి చక్రవారి స్నానం నిర్వహించే ఆచారం కూడా ముఖ్యమైనదిగా పేర్కొంటారు.
ఆలయ ప్రధాన మూర్తితో పాటు పరివార దేవతలకు కూడా ప్రత్యేక స్థానం ఉంటుంది. గరుడ, శ్రీదేవి, భూదేవి తదితర దేవతల ఆరాధన ఆలయ సంప్రదాయాల్లో భాగంగా ఉంటుంది.
బలిబేరాన్ని పరివార దేవతలకు బలి సమర్పించే ముందు అర్చించే సంప్రదాయం ఉంది.
🌟 పంచబేరాల ప్రత్యేకత – ఒక్క చూపులో
తిరుమల శ్రీవారి మూలమూర్తికి కూడా ప్రతి శుక్రవారం అభిషేక సేవ నిర్వహించే సంప్రదాయం ఉంది. భక్తి, ఆరాధన, సేవా సంప్రదాయాలకు తిరుమలలో విశిష్టమైన స్థానం ఉంది.
తిరుమల దర్శనానికి వెళ్లిన భక్తులకు మూలమూర్తితో పాటు ఇతర మూర్తుల ఆరాధనకు సంబంధించిన సంప్రదాయాలు కూడా ఎంతో ప్రత్యేకమైనవి.